Tien jaar website Vertaalbureau Keukelaar

Tags

, ,

Vandaag exact tien jaar gelden begon Nellie Keukelaar met de website van Vertaalbureau Keukelaar. Wat aarzelend stuurde ze het eerste bericht “Vertaalbureau Keukelaar is in de lucht” de wereld in. Een bericht met een koptekst maar nog geen inhoud. Daarna volgden echte berichten. Elke maand plaatste ze minimaal één blogtekst over wat een vertaalbureau doet of over het boek dat ze aan het vertalen of aan het lezen was. Nellie zal blogteksten blijven schrijven maar zal ook met alle plezier uw blogteksten naar het Engels (of Frans of Duits) vertalen.

Een roman vertalen die al vertaald is

Tags

Meestal vertaalt Nellie Keukelaar boeken vanuit een manuscript. Uit een manuscript vertalen wil zeggen dat het boek in de oorspronkelijke taal nog niet is uitgegeven. Het kan dus gebeuren dat er nog tekst gewijzigd wordt. Het is een werk in uitvoering.

Op dit moment vertaalt Nellie een oorlogsroman die al in 2019 in Amerika is uitgegeven. En wat helemaal uniek is, het boek is al in het Frans, Hongaars, Pools, Portugees en Spaans vertaald. Het is dus mogelijk om te kijken wat een andere vertaler ervan gemaakt heeft. Dat is een voordeel. Of toch niet?

Een voorbeeld: The Long Flight Home van Alan Hlad – want over dat boek gaat het – speelt zich af in 1940. Susan, een vrouw van in de twintig, woont bij haar grootvader. Ik laat Susan ‘u’ zeggen tegen haar opa, omdat me dat passend lijkt in die tijd. Maar toen ik zag dat de Franse vertaler voor tutoyeren had gekozen, ging ik twijfelen. Als het boek in de huidige tijd zou spelen, zou ik haar beslist ‘je’ laten zeggen. Komt de vertaling oubollig over als ik ‘u’ gebruik? Ik vind dat de lezer best mag merken dat het verhaal zich langer geleden afspeelt. Sterker nog, dat weet de lezer al, want het huis heeft een buitenplee en water koken voor de vele koppen thee in het boek gebeurt niet met een elektrische waterkoker maar met een fluitketel. Dan zou het toch gek zijn om de toen geldende aanspreekvormen te negeren? De knoop is doorgehakt, Susan zegt ‘u’.

Opstand

Tags

, ,

Nu aan het lezen: Opstand van Michelle Visser, Uitgeverij Meulenhoff Boekerij, 2014. 

Een historische roman over de Belgische opstand met als centrale vraag waar je loyaliteit ligt. Bij je familie? Bij je partner? Bij je vaderland? De tweelingzussen Sabine en Karlijn komen voor moeilijke keuzes te staan als nationale problemen hun weerslag krijgen op hun leven van alledag.

Een vertaler op vakantie

Ook als een vertaler op vakantie is, is het vertalen nooit ver weg. Nellie Keukelaar – de eigenaresse van Vertaalbureau Keukelaar – leest dan veel meer dan wanneer ze thuis is. Het leuke van lezen is dat je ziet hoe andere vertalers standaarduitdrukkingen vertalen en dat je bij oorspronkelijk Nederlands werk ziet hoe creatief er met de Nederlandse taal wordt omgesprongen.

Dit jaar werd Nellie ook op een andere manier aan haar vertaalwerk herinnerd. Dat zit zo. Ze bezocht het Veluws Zandsculpturenfestijn in Garderen. Dit jaar is het thema: 75 jaar bevrijding. Ergens halverwege de route staat een zandsculptuur over Operatie Columba en laat dat nu net het onderwerp zijn van de roman die Nellie aan het vertalen, The Long Flight Home van Alan Hlad. Uiteraard heeft Nellie de begeleidende tekst op het bord net wat aandachtiger gelezen dan de tekst op de andere borden.

Het bord met uitleg over Operatie Columba

Het leugenachtige leven van volwassenen

Tags

,

Nu aan het lezen: Het leugenachtige leven van volwassenen van Elena Ferrante, Uitgeverij Wereldbibliotheek, 2020. Uit het Italiaans vertaald door Miriam Bunnik en Mara Schepers.

De dertienjarige Giovanna ontdekt dat de mensen om haar heen anders zijn dan ze zich voordoen. Weet Giovanna overeind te blijven terwijl ze geconfronteerd wordt met verschillende waarheden en haar vertrouwde leventje in duigen valt?

Diploma’s en cijferlijsten

Tags

Bij beëdigde vertalingen heb je als vertaler geen enkele vrijheid. De vertaling moet er zo uitzien dat medewerkers van de instantie die om die vertaling vraagt, het origineel en de vertaling naast elkaar kunnen leggen en in één oogopslag kunnen zien wat wat is. Het moet je liggen, dat gepriegel. Nellie Keukelaar houdt van zulk precisiewerk.

Je zou denken dat de vraag naar beëdigde vertalingen het hele jaar ongeveer gelijk is. Toch is dat niet het geval. Zo kent de vraag naar beëdigde vertalingen van diploma’s en cijferlijsten een piek vlak voor de zomervakantie. Hoe dat komt? Dat zijn studenten die een master in het buitenland willen gaan volgen en aan de buitenlandse universiteit of hogeschool moeten aantonen dat ze de studie aankunnen. Wat diploma’s vertalen vooral leuk maakt, is dat de studenten enthousiast en ondernemend zijn. Ze hebben plannen en wij kunnen ze helpen om die uit te voeren.

Heb je een beëdigde vertaling van een diploma of cijferlijst nodig? Mail dan een goed leesbare scan naar info@vertaalbureaukeukelaar.nl We kunnen je dan precies vertellen wat het gaat kosten en wat de levertijd is.

Leesrapport

Tags

Af en toe komen er klusjes tussendoor die niet rechtstreeks met vertalen te maken hebben. Zo werk ik nu aan een leesrapport.

Een enkele keer gebeurt het dat een uitgeverij blind de rechten voor de Nederlandse publicatie van een boek koopt. Doorgaans wordt er eerst een leesrapport van het betreffende boek gemaakt. Op basis van zo’n leesrapport beslist de uitgeverij of het boek in hun fonds past en zo ja, hoeveel geld ze maximaal voor de rechten willen neertellen. De onderdelen van zo’n leesrapport zijn: samenvatting van het verhaal, vergelijking met eerder werk van dezelfde auteur, genre- en stijlaanduiding, referentietitels en de mening van de proeflezer. Als het om Engels, Duits of Frans gaat, wordt zo’n leesrapport meestal door iemand van de redactie gemaakt. Bij een exotischere taal wordt er een externe proeflezer ingeschakeld.

Toch ben ik nu bezig met de beoordeling van een Engelse roman. De reden? Het is druk op de uitgeverij en ik heb al een boek van dezelfde auteur vertaald, zodat ik goed kan aangeven hoe dit boek zich verhoudt tot eerder werk van deze auteur. Ik heb het boek bijna uit en kan al verklappen dat mijn eindoordeel positief zal zijn. Zo positief zelfs dat ik deze roman graag zou willen vertalen!

Instinkers: regelmatig en geregeld

Over een paar dagen is het deadlinedag. De boekvertaling is al zo goed als klaar. Het gaat nu alleen nog om de puntjes op de i. Bij die allerlaatste controle gebruik ik altijd een lijstje met dingen die ik fout heb aangeleerd. Van die ingebakken fouten die er telkens weer in sluipen.

Voor mij is een van die instinkers regelmatig/geregeld. Soms zet ik regelmatig neer, terwijl het geregeld moet zijn. Bij regelmatig is er sprake van een bepaalde frequentie, iets moet vaker gebeuren en met een vaste tussentijd. Bij geregeld gebeurt iets ook vaker, maar zonder vaste tussentijd. In mijn boekvertaling stond de volgende zin: In de zomer stormt het hier regelmatig. Dat klopt niet! Het is niet zo dat het altijd op de derde van de maand of elke vrijdag stormt. De tussentijd is onvoorspelbaar. Die zin heb ik dus gewijzigd: In de zomer stormt het hier geregeld.

En als ik die fout er niet uit had gehaald? Zou het dan fout in het boek komen? Waarschijnlijk niet. Nadat ik een boekvertaling heb ingeleverd, wordt de tekst grondig nagekeken door een persklaarmaker. Die haalt onder andere de taalfouten eruit. Maar ik lever liever een foutloze vertaling in, al is dat bij een tekst van in dit geval ruim 88.000 woorden vrijwel onmogelijk.