Paniek

Tags

Er kwam een e-mail binnen, op zondagmiddag, gevolgd door een belletje of ik de e-mail had gelezen. Ja, die had ik gelezen, maar ik liep op dat moment midden in het bos en had er dus nog niet op gereageerd.

Om een lang verhaal kort te maken, de klant – die al in het buitenland was – moest dinsdagochtend een beëdigde vertaling van een verklaring van goed gedrag laten zien op de Zuid-Afrikaanse ambassade in Zimbabwe. De klant had gedacht dat een vertaling niet nodig zou zijn omdat er in Zuid-Afrika ook Nederlands wordt gesproken. Dat bleek niet zo te zijn. Er moest een beëdigde Engelse vertaling komen en nu begon de tijd te dringen.

Maandagochtend begon Nellie Keukelaar wat eerder dan gewoonlijk aan de nieuwe werkweek. Drie uur later was de vertaling klaar, lag er een begeleidende brief met handtekening klaar en waren alle pagina’s voorzien van een stempel en een paraaf. Ook waren alle papieren gescand en per e-mail naar de klant verstuurd.

De klant had geluk dat ik in mijn planning kon schuiven en vrijwel direct aan de slag kon. Tip voor als je tijdelijk of definitief naar het buitenland wilt: zoek ruim van tevoren uit welke papieren je in welke taal moet laten zien.

Het Nederlandse meisje

Tags

, ,

Nu aan het lezen: Het Nederlandse meisje, Audrey Hepburn en haar tijd in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog van Robert Matzen, The House of Books, 2019. Uit het Engels vertaald door Mariëlle Steinpatz en Saskia Peeters.

Van Audrey Hepburn wist ik niet veel meer dan dat ze een bekende filmster en speciaal ambassadeur van Unicef was. Dit boek gaat vooral over de jonge jaren van Audrey, voordat ze beroemd werd.

De moeder van Audrey was Nederlandse. Audrey, die eigenlijk Adriaantje heet, heeft van haar elfde tot haar zestiende in Nederland gewoond. Tijdens de Tweede Wereldoorlog woonde ze eerst in Arnhem en later in Velp. In 1944 heeft ze operatie Market Garden van dichtbij meegemaakt. De oorlog heeft een groot stempel op Audrey’s leven gedrukt. Over bepaalde zaken kon ze tot ver na de oorlog niet praten omdat die te pijnlijk waren. Om diezelfde reden durfde ze de rol van Anne Frank niet aan. Het boek laat zien hoe ver oorlogstrauma’s doorwerken.

Tien jaar website Vertaalbureau Keukelaar

Tags

, ,

Vandaag exact tien jaar gelden begon Nellie Keukelaar met de website van Vertaalbureau Keukelaar. Wat aarzelend stuurde ze het eerste bericht “Vertaalbureau Keukelaar is in de lucht” de wereld in. Een bericht met een koptekst maar nog geen inhoud. Daarna volgden echte berichten. Elke maand plaatste ze minimaal één blogtekst over wat een vertaalbureau doet of over het boek dat ze aan het vertalen of aan het lezen was. Nellie zal blogteksten blijven schrijven maar zal ook met alle plezier uw blogteksten naar het Engels (of Frans of Duits) vertalen.

Een roman vertalen die al vertaald is

Tags

Meestal vertaalt Nellie Keukelaar boeken vanuit een manuscript. Uit een manuscript vertalen wil zeggen dat het boek in de oorspronkelijke taal nog niet is uitgegeven. Het kan dus gebeuren dat er nog tekst gewijzigd wordt. Het is een werk in uitvoering.

Op dit moment vertaalt Nellie een oorlogsroman die al in 2019 in Amerika is uitgegeven. En wat helemaal uniek is, het boek is al in het Frans, Hongaars, Pools, Portugees en Spaans vertaald. Het is dus mogelijk om te kijken wat een andere vertaler ervan gemaakt heeft. Dat is een voordeel. Of toch niet?

Een voorbeeld: The Long Flight Home van Alan Hlad – want over dat boek gaat het – speelt zich af in 1940. Susan, een vrouw van in de twintig, woont bij haar grootvader. Ik laat Susan ‘u’ zeggen tegen haar opa, omdat me dat passend lijkt in die tijd. Maar toen ik zag dat de Franse vertaler voor tutoyeren had gekozen, ging ik twijfelen. Als het boek in de huidige tijd zou spelen, zou ik haar beslist ‘je’ laten zeggen. Komt de vertaling oubollig over als ik ‘u’ gebruik? Ik vind dat de lezer best mag merken dat het verhaal zich langer geleden afspeelt. Sterker nog, dat weet de lezer al, want het huis heeft een buitenplee en water koken voor de vele koppen thee in het boek gebeurt niet met een elektrische waterkoker maar met een fluitketel. Dan zou het toch gek zijn om de toen geldende aanspreekvormen te negeren? De knoop is doorgehakt, Susan zegt ‘u’.

Opstand

Tags

, ,

Nu aan het lezen: Opstand van Michelle Visser, Uitgeverij Meulenhoff Boekerij, 2014. 

Een historische roman over de Belgische opstand met als centrale vraag waar je loyaliteit ligt. Bij je familie? Bij je partner? Bij je vaderland? De tweelingzussen Sabine en Karlijn komen voor moeilijke keuzes te staan als nationale problemen hun weerslag krijgen op hun leven van alledag.

Een vertaler op vakantie

Ook als een vertaler op vakantie is, is het vertalen nooit ver weg. Nellie Keukelaar – de eigenaresse van Vertaalbureau Keukelaar – leest dan veel meer dan wanneer ze thuis is. Het leuke van lezen is dat je ziet hoe andere vertalers standaarduitdrukkingen vertalen en dat je bij oorspronkelijk Nederlands werk ziet hoe creatief er met de Nederlandse taal wordt omgesprongen.

Dit jaar werd Nellie ook op een andere manier aan haar vertaalwerk herinnerd. Dat zit zo. Ze bezocht het Veluws Zandsculpturenfestijn in Garderen. Dit jaar is het thema: 75 jaar bevrijding. Ergens halverwege de route staat een zandsculptuur over Operatie Columba en laat dat nu net het onderwerp zijn van de roman die Nellie aan het vertalen, The Long Flight Home van Alan Hlad. Uiteraard heeft Nellie de begeleidende tekst op het bord net wat aandachtiger gelezen dan de tekst op de andere borden.

Het bord met uitleg over Operatie Columba

Het leugenachtige leven van volwassenen

Tags

,

Nu aan het lezen: Het leugenachtige leven van volwassenen van Elena Ferrante, Uitgeverij Wereldbibliotheek, 2020. Uit het Italiaans vertaald door Miriam Bunnik en Mara Schepers.

De dertienjarige Giovanna ontdekt dat de mensen om haar heen anders zijn dan ze zich voordoen. Weet Giovanna overeind te blijven terwijl ze geconfronteerd wordt met verschillende waarheden en haar vertrouwde leventje in duigen valt?

Diploma’s en cijferlijsten

Tags

Bij beëdigde vertalingen heb je als vertaler geen enkele vrijheid. De vertaling moet er zo uitzien dat medewerkers van de instantie die om die vertaling vraagt, het origineel en de vertaling naast elkaar kunnen leggen en in één oogopslag kunnen zien wat wat is. Het moet je liggen, dat gepriegel. Nellie Keukelaar houdt van zulk precisiewerk.

Je zou denken dat de vraag naar beëdigde vertalingen het hele jaar ongeveer gelijk is. Toch is dat niet het geval. Zo kent de vraag naar beëdigde vertalingen van diploma’s en cijferlijsten een piek vlak voor de zomervakantie. Hoe dat komt? Dat zijn studenten die een master in het buitenland willen gaan volgen en aan de buitenlandse universiteit of hogeschool moeten aantonen dat ze de studie aankunnen. Wat diploma’s vertalen vooral leuk maakt, is dat de studenten enthousiast en ondernemend zijn. Ze hebben plannen en wij kunnen ze helpen om die uit te voeren.

Heb je een beëdigde vertaling van een diploma of cijferlijst nodig? Mail dan een goed leesbare scan naar info@vertaalbureaukeukelaar.nl We kunnen je dan precies vertellen wat het gaat kosten en wat de levertijd is.

Leesrapport

Tags

Af en toe komen er klusjes tussendoor die niet rechtstreeks met vertalen te maken hebben. Zo werk ik nu aan een leesrapport.

Een enkele keer gebeurt het dat een uitgeverij blind de rechten voor de Nederlandse publicatie van een boek koopt. Doorgaans wordt er eerst een leesrapport van het betreffende boek gemaakt. Op basis van zo’n leesrapport beslist de uitgeverij of het boek in hun fonds past en zo ja, hoeveel geld ze maximaal voor de rechten willen neertellen. De onderdelen van zo’n leesrapport zijn: samenvatting van het verhaal, vergelijking met eerder werk van dezelfde auteur, genre- en stijlaanduiding, referentietitels en de mening van de proeflezer. Als het om Engels, Duits of Frans gaat, wordt zo’n leesrapport meestal door iemand van de redactie gemaakt. Bij een exotischere taal wordt er een externe proeflezer ingeschakeld.

Toch ben ik nu bezig met de beoordeling van een Engelse roman. De reden? Het is druk op de uitgeverij en ik heb al een boek van dezelfde auteur vertaald, zodat ik goed kan aangeven hoe dit boek zich verhoudt tot eerder werk van deze auteur. Ik heb het boek bijna uit en kan al verklappen dat mijn eindoordeel positief zal zijn. Zo positief zelfs dat ik deze roman graag zou willen vertalen!